108health.com : สุขภาพ ผู้หญิง การลดน้ำหนัก อาหารเพื่อสุขภาพ แฟชั่น ครอบครัว ท่องเที่ยว
  สมัครสมาชิก | เข้าสู่ระบบ  
 
คลิปวีดีโอ คลิปวีดีโอ ฟังวิทยุ ฟังวิทยุ โปรโมชั่นแนะนำ โปรโมชั่นแนะนำ Blog Blog gallery gallery เกี่ยวกับเรา เกี่ยวกับเรา
     nana dot หน้าแรก » สุขภาพ การดูแลสุขภาพ » สุขภาพหญิงวัยทอง » วัยหมดระดูกับฮอร์โมนทดแทน
         สุขภาพหญิงวัยทอง
   

วัยหมดระดูกับฮอร์โมนทดแทน

โดย : พ.ญ.กาญจนา ชัยกิตติศิลป์, พ.ญ. สุกัญญา ชัยกิตติศิลป์
วัยหมดระดู หรือ วัยทอง (Menopause) เป็นวัยที่สิ้นสุดการมีระดูอย่างถาวรเนื่องจากรังไข่สร้างฮอร์โมนลดลง  ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับสตรีทุกคน โดยส่วนใหญ่สตรีจะเข้าสู่วัยหมดระดูเมื่ออายุ 47–50 ปี
         วัยหมดระดู หรือ วัยทอง (Menopause) เป็นวัยที่สิ้นสุดการมีระดูอย่างถาวรเนื่องจากรังไข่สร้างฮอร์โมนลดลง ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับสตรีทุกคน โดยส่วนใหญ่สตรีจะเข้าสู่วัยหมดระดูเมื่ออายุ 47–50 ปี
วัยหมดระดู หรือ วัยทอง (Menopause) เป็นวัยที่สิ้นสุดการมีระดูอย่างถาวรเนื่องจากรังไข่สร้างฮอร์โมนลดลง ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับสตรีทุกคน โดยส่วนใหญ่สตรีจะเข้าสู่วัยหมดระดูเมื่ออายุ 47–50 ปี เริ่มจากรังไข่เริ่มทำงานไม่ปกติ ซึ่งทำให้มีระดูถี่ขึ้นจากช่วงห่าง 28 วัน เป็นประมาณ 21 วัน หรือมีระดูไม่สม่ำเสมอ ระยะเวลาระหว่างรอบระดูจะค่อยๆ เพิ่มขึ้น จนกระทั่งไม่มีระดูอย่างถาวร โดยทั่วไปช่วงนี้ใช้เวลา 2–8 ปี เราเรียกช่วงเวลานี้ว่าวัยใกล้หมดระดู (Perimenopause) หรือวัยเปลี่ยน (Climacteric)
การเปลี่ยนแปลงในวัยหมดระดูเกิดขึ้นได้หลากหลาย ส่วนใหญ่ดำเนินอย่างค่อยเป็นค่อยไป ในสตรีบางคนมีการเปลี่ยนแปลงอย่างราบรื่นและไม่พบปัญหา แต่ในสตรีบางคนมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและรุนแรงทำให้มีผลกระทบต่อร่างกายและจิตใจ ซึ่งต้องการการดูแลรักษา ความแตกต่างในสตรีแต่ละคนนั้นอาจเนื่องจากความแตกต่างในพื้นฐานพันธุกรรม การดำเนินชีวิตที่มีพฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพ มีปัจจัยเสี่ยงจากสิ่งแวดล้อม ซึ่งแตกต่างกันไปตามภูมิภาคและชุมชน ดังนั้นจึงควรทราบว่าการเปลี่ยนแปลงในวัยหมดระดูนั้นมีอะไรบ้าง เพื่อที่จะได้เตรียมตัวให้พร้อมสำหรับการเข้าสู่วัยหมดระดู

การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ในวัยหมดระดูสามารถแบ่งอย่างง่ายๆ ออกเป็น 2 อย่าง ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงในระยะสั้น และการเปลี่ยนแปลงในระยะยาว

การเปลี่ยนแปลงในระยะสั้น เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในวัยใกล้หมดระดู และวัยหมดระดูช่วงต้น เกิดจากมีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเอสโตรเจนอย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดอาการต่างๆ ได้แก่
  1. อาการของระบบประสาทอัตโนมัติ ทำให้เกิดอาการร้อนวูบวาบตามตัว (Hot Flashes) มักจะมีอาการร้อนซู่ขึ้นมาทันทีบริเวณหน้า ลำคอ และหน้าอก มักเกิดอาการอยู่นานประมาณ 3 – 5 นาที แล้วก็หายไป บางคนพบมีเหงื่อออกมากร่วมด้วย ส่วนใหญ่มักมีอาการในช่วงกลางคืน ทำให้นอนไม่หลับตามมา
  2. อาการของระบบอวัยวะสืบพันธุ์ ได้แก่ ช่องคลอดอักเสบ คันช่องคลอด ช่องคลอดแห้ง ทำให้เจ็บเวลามีการร่วมเพศ
  3. อาการช่องระบบทางเดินปัสสาวะ ได้แก่ ปัสสาวะบ่อย กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ กระเพาะปัสสาวะอักเสบบ่อย
  4. การเปลี่ยนแปลงทางจิตใจและอารมณ์ ได้แก่ หงุดหงิดง่าย ซึมเศร้า ขาดความเชื่อมั่นในตนเอง เครียด กังวล เหนื่อย เพลีย หมดความต้องการทางเพศ เป็นต้น
  5. การเปลี่ยนแปลงทางผิวหนัง ในวัยหมดระดูผิวหนังจะบางลง ความยืดหยุ่นลดลง
  6. การเปลี่ยนแปลงของกล้ามเนื้อและข้อ พบว่า กำลังของกล้ามเนื้อลดลง มีอาการปวดตามข้อ

การเปลี่ยนแปลงในระยะยาว เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดในวัยหมดระดูช่วงหลัง มักเกิดจากความเสื่อมถอยของร่างกาย ได้แก่

  1. การเปลี่ยนแปลงทางกระดูก เมื่อเข้าสู่วัยหมดระดูจะมีการสูญเสียกระดูกมากขึ้น แต่ละคนจะมีอัตราการสูญเสียกระดูกที่เร็วช้าแตกต่างกันไป ประมาณ 1 ใน 3 จะสูญเสียเนื้อกระดูกอย่างรวดเร็ว เกินกว่าร้อยละ 3 ต่อปี ทำให้มีโอกาสเกิดโรคกระดูกพรุนได้เร็ว การสูญเสียกระดูกที่รวดเร็วในอัตรานี้อาจคงอยู่นาน 10–15 ปี หลังจากนั้นจะเริ่มลดลง
  2. การเปลี่ยนแปลงของหัวใจและหลอดเลือด พบว่าในวัยหมดระดูจะมีอุบัติการณ์และความชุกของโรคหัวใจ และหลอดเลือด โดยเฉพาะหลอดเลือดหัวใจ และหลอดเลือดสมองเพิ่มขึ้น มีไขมันโคเลสเตอรอลในเลือดสูงขึ้น

ในปัจจุบันมีการใช้ฮอร์โมนทดแทนเพื่อป้องกัน และรักษาอาการที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงในวัยหมดระดูกันอย่างแพร่หลาย อย่างไรก็ตามผู้ที่ใช้ฮอร์โมนทดแทน หรือผู้ที่อยู่ในวัยหมดระดูควรมีความรู้ และความเข้าใจในฮอร์โมนทดแทน และการปฏิบัติตัวในช่วงวัยหมดระดู เพื่อสามารถใช้ชีวิตในช่วงวัยหมดระดูได้อย่างมีความสุข และสุขภาพที่ดี

ฮอร์โมนทดแทนในวัยหมดระดู แบ่งตามลักษณะการใช้ออกเป็น
  1. ฮอร์โมนทดแทนสำหรับผู้ที่ผ่าตัดมดลูกออกไปแล้ว จะเป็นฮอร์โมนที่ประกอบด้วย เอสโตรเจนเพียงอย่างเดียว ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ช่วยบรรเทาอาการของวัยหมดระดู มีทั้งชนิดรับประทาน ชนิดทาบริเวณผิวหนังชนิดแผ่นแปะ
  2. ฮอร์โมนทดแทนสำหรับผู้ที่ยังมีมดลูกอยู่ เป็นฮอร์โมนที่ประกอบด้วย เอสโตรเจน และโปรเจสโตเจน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดปกติ หรือมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก ฮอร์โมนชนิดนี้สามารถแบ่งได้เป็น
    • ชนิดที่ใช้เป็นรอบๆ (Cyclic regimen) เป็นการให้เอสโตรเจน 21 วันและใน 12 วัน หลังจะมีโปรเจสโตเจนร่วมด้วย จะมีช่วงที่ไม่ต้องใช้ฮอร์โมน 7 วัน ทำให้มีระดูสม่ำเสมอ ชนิดนี้เหมาะสำหรับใช้กับผู้ที่อยู่ในวัยเปลี่ยน หรือวัยหมดระดูช่วงต้น
    • ชนิดที่ต้องใช้ต่อเนื่อง (Continuous combined regimen) เป็นการให้เอสโตรเจนในปริมาณที่เท่ากันทุกวันเพื่อให้ไม่ต้องมีระดู ชนิดนี้เหมาะสำหรับผู้ที่หมดระดูมานานมากกว่า1ปีขึ้นไป
  3. ฮอร์โมนทดแทนอื่นๆ เป็นฮอร์โมนที่ไม่ใช่เอสโตรเจน แต่สามารถป้องกันและรักษาการเปลี่ยนแปลงในวัยหมดระดูได้ ได้แก่
    • Tibolone
    • Raloxifene
    • สารสกัดจากพืช (Phytoestrogen)

อาการข้างเคียงของฮอร์โมนทดแทน

  1. เลือดออกทางช่องคลอด เป็นสิ่งที่พบได้บ่อย และทำให้ไม่อยากใช้ฮอร์โมนทดแทน ส่วนใหญ่พบได้ในช่วง 3 – 6 เดือนแรกที่เริ่มใช้ฮอร์โมนทดแทน และเมื่อใช้ฮอร์โมนทดแทนอย่างสม่ำเสมอ เลือดที่ออกทางช่องคลอดจะหายไปเอง แต่ถ้ามีเลือดออกปริมาณมากหรือเลือดออกนานเกิน 6 เดือนแรก ควรปรึกษาแพทย์
  2. อาการเจ็บคัดเต้านม พบในสตรีที่หมดระดูมานานได้มากกว่าสตรีที่หมดระดูไม่นานอาการนี้จะเป็นเฉพาะช่วงแรกที่ได้รับฮอร์โมนทดแทนเท่านั้น หลังจากนั้นอาการจะลดลงและหายไป
  3. อาการปวดศีรษะไมเกรน การให้ฮอร์โมนทดแทนชนิดต่อเนื่อง จะทำให้อาการนี้ลดลง แต่การให้ฮอร์โมนทดแทนชนิดเป็นรอบ อาจทำให้อาการดีเพิ่มขึ้นได้
  4. น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น การให้ฮอร์โมนทดแทนไม่ได้ทำให้น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น การที่น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นในวัยหมดระดูนั้น สาเหตุหนึ่ง มาจากการดำเนินชีวิตประจำวันโดยเฉพาะความไม่สมดุลระหว่างอาหาร และการออกกำลังกาย รวมทั้งอัตราการเผาผลาญอาหารในร่างกายลดลง

การปฏิบัติตัวในวัยหมดระดู

  1. ควบคุมอาหาร โดยเฉพาะอาหารที่มีไขมันสูง
  2. รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมสูง
  3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
  4. ตรวจเต้านมด้วยตนเอง และตรวจ Mammogram ในรายที่จำเป็น
  5. ตรวจร่างกาย และตรวจภายในประจำปี
  6. ปรึกษาแพทย์ และใช้ฮอร์โมนทดแทนในรายที่จำเป็น

สตรีทุกคนจะต้องผ่านเข้าสู่วัยหมดระดู เมื่อมีความเข้าใจในการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่เกิดขึ้น รวมทั้งการปฏิบัติตัวในวัยหมดระดูจะทำให้มีคุณภาพชีวิตและสุขภาพที่ดี สำหรับในผู้ที่จำเป็นต้องใช้ฮอร์โมนทดแทน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ และควรติดตามผลการใช้ฮอร์โมนทดแทนอย่างสม่ำเสมอ โดยการดูแลของแพทย์ เพื่อที่จะได้ใช้ฮอร์โมนทดแทนที่เหมาะสมในแต่ละคน


เข้าชม : 14700 ครั้ง
ที่มา : พ.ญ.กาญจนา ชัยกิตติศิลป์, พ.ญ. สุกัญญา ชัยกิตติศิลป์
กาแฟ ก็มีประโยชน์สำหรับสาวๆวัยทองนะ
กาแฟ ก็มีประโยชน์สำหรับสาวๆวัยทองนะ กาแฟ ก็มีประโยชน์สำหรับสาวๆวัยทองนะ
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 14059 ครั้ง
dot
ข่าวดีสำหรับสาวๆวัยทองกันค่ะ เพราะมีงานวิจัยเกี่ยวกับโรคเกาต์ ว่าสามารถลดปัญหาโรคเกาท์ในผู้หญิงได้ อย่างนี้ต่อบอกต่อญาติผู้ใหญ่ได้ค่ะ
อ่านต่อ
The Limits Of Hormone-Replacement Therapy
The Limits Of Hormone-Replacement Therapy The Limits Of Hormone-Replacement Therapy
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 11542 ครั้ง
dot
ฮอร์โมนทดแทน จะมีประโยชน์ในการป้องกันปัญหาทางสุขภาพ และเพิ่มคุณภาพชีวิตแก่สตรีวัยหมดระดู ถ้าใช้อย่างถูกต้อง แม้จะใช้ฮอร์โมนทดแทนหรือไม่ก็ตาม สตรีวัยหมดระดู และวัยก่อนหมดระดู ควรดำเนินชีวิตอย่างเหมาะสมด้วยคือ
อ่านต่อ
ผู้หญิง..วัยหมดประจำเดือนระวังเข่าเสื่อม
ผู้หญิง..วัยหมดประจำเดือนระวังเข่าเสื่อม ผู้หญิง..วัยหมดประจำเดือนระวังเข่าเสื่อม
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 9549 ครั้ง
dot
เมื่ออายุมากขึ้นร่างกายย่อมเสื่อมโทรมไปตามวัยเป็นธรรมดา โดยเฉพาะผู้หญิงที่ต้องผจญกับโรคภัยทางสุขภาพของสตรี
อ่านต่อ
วัยทองแล้วหรือนี่!
วัยทองแล้วหรือนี่! วัยทองแล้วหรือนี่!
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 14824 ครั้ง
dot
ผู้หญิงเรามีอายุเฉลี่ยอยู่ไปถึงราวๆ 75 ปี วัยทองหรือวัยหมดประจำเดือนของผู้หญิงเราเริ่มราวๆ อายุ 46-52 ปีนี่ละค่ะ...
อ่านต่อ
ถั่วเหลืองกับสุขภาพหญิงวัยทอง
ถั่วเหลืองกับสุขภาพหญิงวัยทอง ถั่วเหลืองกับสุขภาพหญิงวัยทอง
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 15919 ครั้ง
dot
วัยทอง เป็นวัยสำคัญของผู้หญิง เป็นช่วงแห่งความสำเร็จในชีวิตการงานและครอบครัว อย่าปล่อยให้ปัญหาสุขภาพมา บั่นทอนความสำเร็จ เหล่านี้ เมื่อเข้าสู่วัยทอง หลายคนจะรู้สึกได้ถึงความเปลี่ยนแปลงทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ...
อ่านต่อ
แนะ! หญิงวัยทองควรหมั่นตรวจสุขภาพ..
แนะ! หญิงวัยทองควรหมั่นตรวจสุขภาพ.. แนะ! หญิงวัยทองควรหมั่นตรวจสุขภาพ..
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 15876 ครั้ง
dot
สตรีใน “วัยทอง” เป็นวัยที่ระดับฮอร์โมนในร่างกายเริ่มลดลง เมื่ออายุเริ่ม 40 ปีขึ้น การเปลี่ยนแปลงของร่างกายและจิตใจนั้น อาจหงุดหงิด เหงื่อออกตอนกลางคืน นอนไม่หลับ ควรพักผ่อนให้เพียงพอ หางานอดิเรกทำ และหมั่นตรวจสุขภาพ...
อ่านต่อ
ถั่วเหลืองกับสุขภาพหญิงวัยทอง
ถั่วเหลืองกับสุขภาพหญิงวัยทอง ถั่วเหลืองกับสุขภาพหญิงวัยทอง
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 10442 ครั้ง
dot
วัยทอง เป็นวัยสำคัญของผู้หญิง เป็นช่วงแห่งความสำเร็จในชีวิตการงานและครอบครัว อย่าปล่อยให้ปัญหาสุขภาพมา บั่นทอนความสำเร็จเหล่านี้...
อ่านต่อ
วัยทอง...วัยงามแห่งชีวิต
วัยทอง...วัยงามแห่งชีวิต วัยทอง...วัยงามแห่งชีวิต
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 19409 ครั้ง
dot
อายุประมาณ 45-55 ปี โดยเฉลี่ยอายุ 49 ปี เมื่อถึงวัยนี้รังไข่จะหยุดทำงาน และไม่มีการตกไข่อีกต่อไป ทำให้ไม่มีประจำเดือนและไม่มีการสร้างฮอร์โมนเพศหญิงจากรังไข่อีก ฮอร์โมนเพศนี้มีชื่อว่า เอสโตรเจน และโปรเจสเตอโร จึงทำให้่ร่างกายเกิดการเปลี่ยนแปลง...
อ่านต่อ
วัยหมดระดูกับฮอร์โมนทดแทน
วัยหมดระดูกับฮอร์โมนทดแทน วัยหมดระดูกับฮอร์โมนทดแทน
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 14701 ครั้ง
dot
วัยหมดระดู หรือ วัยทอง (Menopause) เป็นวัยที่สิ้นสุดการมีระดูอย่างถาวรเนื่องจากรังไข่สร้างฮอร์โมนลดลง ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับสตรีทุกคน โดยส่วนใหญ่สตรีจะเข้าสู่วัยหมดระดูเมื่ออายุ 47–50 ปี
อ่านต่อ
กว่าจะถึงวัยทอง
กว่าจะถึงวัยทอง กว่าจะถึงวัยทอง
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 14155 ครั้ง
dot
เมื่อวัยทองมาถึง อาหารสามารถช่วยต่อสู้กับความแก่ได้ เมื่อถึงช่วงวัยหนึ่งนารีจะมีรูปเป็นซุป ทั้งยุ้ย ทั้งย้วย ด้วยเพราะผ่านการเคี่ยวกรำแห่งกาลเวลามาอย่างโชกโชน จนกลายเป็นซุปดี มีประโยชน์ เข้มข้นไปด้วยประสบการณ์ มุมมองกว้างไกล สุขุมลุ่มลึก...
อ่านต่อ
ความสำคัญของสุขภาพจิตกับ หนุ่มสาววัยทอง
ความสำคัญของสุขภาพจิตกับ หนุ่มสาววัยทอง ความสำคัญของสุขภาพจิตกับ หนุ่มสาววัยทอง
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 6060 ครั้ง
dot
อีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้คนเราแก่เร็วขึ้นก็คือหัวใจ คำกล่าวนี้ไม่ได้หมายถึงแค่ว่า ลักษณะทางกายภาพของหัวใจจะทำให้คุณแก่เร็วขึ้น เช่น หลอดเลือดอุดตัน เป็นต้น แต่มีความหมายรวมถึงความสบายใจและการมีความสุขในการดำรงชีวิตด้วย
อ่านต่อ
วัยทอง...วัยงามแห่งชีวิต
วัยทอง...วัยงามแห่งชีวิต วัยทอง...วัยงามแห่งชีวิต
หัวข้อ : สุขภาพหญิงวัยทอง
เข้าชม : 13789 ครั้ง
dot
เนื่องด้วยในเดือน วัยทอง...วัยงามแห่งชีวิต เพื่อที่ท่านผู้อ่านสามารถจะนำไปปรับใช้ในการดูแลสุขภาพคุณแม่ อันเป็นที่รักของท่าน...ว่าเราควรดูแลท่านอย่างไร เพราะฮอร์โมนและสุขภาพจะมีการเปลี่ยนแปลงไปตามวัย...
อ่านต่อ
สุขภาพ
การดูแลสุขภาพ
บทความใหม่
รีวิวล่าสุด
ยอดนิยม
โปรโมชั่น
Breast Cancer Awareness 2013 Breast Cancer Awareness 2013
หัวข้อ : ข่าวสุขภาพ รวมเหตุการณ์น่าสนใจ
เข้าชม : 2926 ครั้ง
เครื่องสำอางคลีนิกข์ หนึ่งในแบรนด์เครื่องสำอางภายใต้บริษัท เอลก้า (ประเทศไทย) จำกัด ร่วมสนับสนุนการร...
เครื่องรีดไอน้ำถนอมผ้า @Home รุ่น Activa Care Plus เครื่องรีดไอน้ำถนอมผ้า @Home รุ่น Activa Care Plus
หัวข้อ : ผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ
เข้าชม : 10857 ครั้ง
วันนี้ขอมาโชว์รีวิวในหมวดเครื่องใช้ไฟฟ้า ของใช้ประจำบ้านของคุณผู้หญิงสมัยใหม่กันสักหน่อยแบบว่าแม่บ้า...
ชาขาวผสมสมุนไพร ตราไวท์เนเจอร์ เพื่อสุขภาพ ชาขาวผสมสมุนไพร ตราไวท์เนเจอร์ เพื่อสุขภาพ
หัวข้อ : อาหารสุขภาพ
เข้าชม : 4909 ครั้ง
ขับของเสียและสารพิษออกจากร่างกาย ลดระดับน้ำตาล และไขมันในเส้นเลือด ด้วยชาขาวผสมสมุนไพร เหมาะสำหรับผู...
วิธีการสะสมคะแนน
สมัครสมาชิก
ฝากข่าวประชาสัมพันธ์
facebook twitter